Kurtuluşa giden yolu Atatürk’ün el yazısı hatıra ve notları aydınlatıyor

Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak basmasıyla başlayan ve mebusların Ankara’ya davet edilmesiyle devam eden el yazısıyla kaleme aldığı hatıra ve notları, Kurtuluş Savaşının hazırlık sürecine ilişkin önemli detayları gün yüzüne çıkarıyor.

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı, Cumhuriyetin 100. yılında 10 Kasım dolayısıyla, “Milli Savunma Bakanlığı Askeri Tarih Arşivi” fonunda yer alan Mustafa Kemal Paşa’nın Osmanlı Türkçesi ile yazılmış el yazısı not ve hatıralarını Anadolu Ajansı ile paylaştı.

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanı Uğur Ünal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Başkanlık olarak Cumhuriyet’in 100. yılına özel birçok çalışmaya imza attıklarını belirterek, bu kapsamda yurt içi ve dışında tanıtıcı, Cumhuriyet’in ilke ve aşamalarını, gelişimini, kalkınma hamlelerini gösteren birçok sergi aracılığıyla halkla buluşmaya çalıştıklarını söyledi.

Ünal, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün ebediyete intikalinin yıl dönümü dolayısıyla Atatürk’ün el yazısı notlarına ilişkin çalışma yaptıklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Biliyorsunuz ki birçok devlet adamı tarihi kayda, tarihi olayları not etmeye son derece önem verir ki bunların başında da Mustafa Kemal Atatürk gelir. Çünkü Atatürk birçok olayı yaşamıştır. Askeri, siyasi hatıratı vardır. ve bütün bunları kaleme alırken son derece titiz davranmıştır.”

Tarihi olayların ancak tarihi belgelerle, kayıtlarla ortaya çıkarılabileceğine işaret eden Ünal, bunun farkında olan Atatürk’ün bir devlet adamı ve asker olarak geleceğe nasıl not düşebileceğini en iyi bilen devlet adamlarından birisi olduğunu vurguladı.

O açıdan notların son derece önemli olduğuna dikkati çeken Ünal, “Genelkurmay Başkanlığı ATASE arşivlerinde bulunan ve tabii ki devlet arşivlerimize yakın zamanda devredilmiş belgelerde biz Atatürk’e ait birçok el yazısını görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

“Son derece titiz bir şekilde bütün bu notlarını tutmuş”

Atatürk’ün notlarının eski Osmanlı Türkçesi ile yazıldığını aktaran Ünal, “Belgelerin arasında ‘not’ şeklinde geçenler var. ‘Hatıralar’ şeklinde geçenler var. Yani bir şekilde Atatürk gelecekte bunları hatırlamak, kayıt altına almak için böyle bir disiplinle, son derece titiz bir şekilde bütün bu notlarını tutmuştur.” dedi.

Atatürk’ün Samsun’a çıkışına ilişkin hatırasını okuyan Ünal, “Özellikle şunu belirtebilirim ki notların arasında 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışından itibaren Büyük Millet Meclisi’nin açılışına kadar geçen süreci kapsayan notlar çok dikkatimizi çekiyor. Bu notlar arasında kongreler, Milli Mücadele, organizasyonlar, çeşitli Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin oluşumu buna ait birçok kaydı görürsünüz.” değerlendirmesini yaptı.

Atatürk’ün tarihe ışık tutan not ve hatıraları

Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışını anlatan “Umum ordu ile temas ve bu vasıta ile temin-i teşkilat.” başlığıyla kaleme aldığı hatırasında, şu ifadelere yer veriyor:

“Samsun’a çıktığım 19 Mayıs 1335 tarihinden itibaren bütün memlekette mevcut milli teşekküllerle temasa gelmeye ve her yerde teşkilatın takviye ve tevsi’ine başladım. Bu hususta evvela tekmil orduları (kendi kumandama dahil olan ve olmayan) tenvir ve milli maksat ve teşkilat için tahrik ettim. Bu babda 13. Kolordu, 15. Kolordu, 20. Kolordu, 3. Kolordu ve ordu iki müfettişliği ve bu müfettişliğin Konya’da bulunan 12. Kolordu ve Bursa’da bulunan 14. Kolordu ve hasbelicab doğrudan doğruya bazı fırka kumandanlarıyla uzun uzadıya muhaberat cereyan etti.”

Yine notlarda Atatürk’ün, Samsun’a çıkışından sonraki süreçte Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin teşkili, teşkilatlanma konusunda yapılan çalışmaları, kongrelere davetleri, kongrelerin toplanması, sunulan raporlar ve görüşleri yer alıyor.

Bu notlardan birinde Mustafa Kemal Paşa’nın, şu cümleleri dikkati çekiyor:

“Samsun, Amasya, Tokat, Sivas ve havalisi, Karahisar-ı Şarki’de Samsun’a muvasalat ettiğim günden itibaren muhtelif vesait, tedabir ve tertibat ile teşkilata başlanmış ve muvaffakiyetle temadi ettirilmiştir. Karargahıma bazı arkadaşları da bizzat bu hususta fiilen tavzif etmiştim. Samsun’da nokta-i nazarımıza hadim olacağı zehabında bulunduğumuz için tedbir-i mahsusla getirttiğim Hamid Bey bulunuyordu. Erzurum Valisi Münir Bey de azlolunmuştu. Erzurum’dan ayrılmamasını yazdım. Amasya 21 Haziran 1335 Erzurum havalisinde teşkilat takviye ediliyordu. (ihtilafbaşı) Erzincan havalisinde yapıldı. Amasya’dan 17 Haziran 1335’te Bitlis vilayetine teşkilat ve teşebbüsat için yazdım, muvafık cevap aldım.”

Mustafa Kemal Paşa teşkilatlanma konusunda illere gönderdiği yazılara ilişkin olarak, “3 Eylül’de henüz teşkilat yapılamamış olduğundan teessürümü Diyarbakır’a bildirdim.” notu teşkilatlanma konusuna verdiği öneme dikkati çekiyor.

Notlarda ayrıca Ali Galip Bey ile ilgili yazılar da dikkati çekiyor. Mustafa Kemal Paşa, Ali Galip’in firarı ve firar sonrasında özellikle Elazığ ve Malatya’da yaşananlara ilişkin detaylar bulunuyor.

Mustafa Kemal Paşa’nın, Anadolu’da asayişi sağlamak için düzenli notlar aldığı da görülüyor. Mustafa Kemal Paşa, notlarında Anadolu’daki asayiş durumunu şöyle aktarıyor:

“Hars meselesi yalancı peygamber Bayburt civarında. Asayişsizlik hemen her tarafta baş gösterdi. Malatya’da (hapishane meselesi), Bilecik civarında Çerkez ve Arnavut çeteler Bursa’da. Sivas vilayetinde Aziziye’de çeteler. Konya vilayetinde Konya şimalinde Zıvarık köyü civarında. Mardin-Urfa cihetlerinde-Maraş’ta Kayseri’de. Ankara vilayetinde Keskin’de…”

Mustafa Kemal Paşa, Meclis’in kurulması öncesindeki çalışmalara ilişkin bir hatırasında, şu ifadelere yer verdi:

“Mebusan intihabatı bilcümle makamat ve teşkilat ile sistematik muhabereler ve teşebbüslerle tarafımızdan temin olunmuştur. Her mebusun şahısları üzerinde mümkün olduğu kadar uğraşılmıştır. Bu husustaki muhaberat müteaddid ve mühim dosyalar doldurmaktadır. Bu teşebbüsatımız alenen tevdi bulan beyanatımıza mutabık olarak milletin arzusunu tazyike hiçbir vakit matuf olmamıştır.”

Atatürk, notlarında, 17 ve 29 Aralık 1919’da mebusların Ankara’ya davet edildiği, 30 Aralık 1919’da Ankara’ya gelmelerine Hüseyin Kazım Bey ve bazılarının muhalefet ettiği ve 4 Ocak 1920’de Ankara’ya gelen mebuslarla müzakere edildiği bilgisini de aktarıyor.

Belgeler içinde ayrıca Amasya görüşmelerinin yapılması, tayinler, talimatlar, tedbirler gibi onlarca konuda tutulan notlar yer alıyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
maltcasino
milanobet
milosbet
mobilbahis
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
betebet
betexper
betine
bet
betkolik
betkom
betlike
betmatik
betnis
betonred
bahisal
bahiscom
bahsegel
baymavi
baywin
1xbet/a>
7slot
akcabet
aresbet
asyabahis
bahigo
bahis1000
vevobahis
kingbetting
anadolucasino/a>
goldenbahis
betticket
betovis
casinoper
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Kartal Escort
pendik escort